شاخص ترين ويژگي و به يادماندني ترين چهره شهيد آيت الله دکتر بهشتي در نظرگاه ياران امام و امت خداجوي، چهره مظلوم اين شهيد بزرگوار و والامقام است. اين چهره را امام خميني قدس سره پس از شهادت او پرده برداري کرد و فرمود: “بهشتي مظلوم بود.”(1)
    جمله ديگري نيز امام امت در خصوص شهيد بهشتي فرمود که حاوي مطالب بسيار و حاکي از امور بسياري بود، آنجا که فرمود: “بهشتي يک ملت بود.”(2) در اين مختصر بر آنيم تا اين دو ويژگي بسيار مهم را بررسي کنيم. نخست از علت مظلوميت مي پرسيم و اينکه چرا چنين مدال افتخاري را که اصولانصيب امامان ما “عليهم السلام” گرديده و اتصاف امام علي و حسن و حسين “عليهم السلام” به اين وصف بود، (بلاتشبيه) امام خميني(ره) به بهشتي داد؟! در پاسخ مي توان گفت: چون بهشتي در يک وجه مشترک با آنان شريک گرديده بود هرچند شهيد بهشتي خاک پاي امامان معصوم(ع) شمرده مي شد. يکي از مظلوميت هاي اميرالمومنين(ع) و ائمه(ع) اين بود که مردم، پاک ترين و بهترين مخلوقات الهي يعني وجود مقدس مولاعلي(ع) را در کنار پست ترين و پليدترين مخلوقات عالم تنزل داده و مي گفتند: دعواي علي(ع) و معاويه، يا حسين(ع) و يزيد است! و آن امامان معصوم(ع) جز صبر و استقامت چاره اي نداشتند. در خصوص شهيد بهشتي هم گفته مي شد؛ دعواي بهشتي و بني صدر است! و يا منافقان شعار مي دادند: بهشتي بهشتي، طالقاني را تو کشتي! و يا اتهامات واهي ديگر!
    اما اينکه به تعبير امام امت(ره) “بهشتي يک ملت بود”، دليلش تقوي و پارسايي آن شهيد و قدرت اجرايي و مديريت، و تيزبيني و ديگر اوصاف ابراهيم وش او بود که امام خميني(ره) را واداشت تا با الهام گرفتن از قرآن مجيد که درخصوص حضرت ابراهيم(ع) فرمود: ان ابراهيم کان امه قانتالله ضيفا و لم يک من المشرکين”(3)، ابراهيم(ع( )به تنهايي) امتي بود مطيع فرمان خدا؛ خالي از هرگونه انحراف؛ و از مشرکان نبود، بگويد: بهشتي يک ملت بود. چرا که امت يا ملت بودن يک فرد به آن است که بهترين اوصاف يک جامعه، در يک شخص پديدار آيد. آنچه خوبان همه دارند همه را يک جا دارا باشد. مطيع خدا و خالي از هوا و انحراف باشد. بهشتي که ظاهرا با الهام از روايات، خود مبتکر تقسيم بندي تقوي به دو نوع؛ تقواي ستيز و تقواي پرهيز بود اما، به واقع خويشتن را به تقواي ستيز آراسته بود.
    بهشتي در اکتساب غيرت ديني تا بدانجا پيش رفته بود که به تعبير استاد گرانمايه حضرت آيت الله جوادي آملي؛ مالک اشتر گرديده بود.”(4) استاد جوادي در اين خصوص مي گويد: “ابن عباس و امثال او که به گرد پاي بهشتي نمي رسيدند. اما اگر خيلي تنزل کنيم مي گوييم بهشتي مالک اشتر بود.
    زيرا او در غيرت ديني و تقوي به حدي رسيده بود که اگر مي شنيد به گوشه اي از دين و احکام خدا تعرضي صورت گرفته است، رنگ رخسارش دگرگون مي شد و مانند کسي که به او بگويند به ناموست تجاوز شده است متحول مي شد و به اقدام برمي خاست. بنابراين او مالک اشتر بود.”(5)
    شهيد بهشتي در مديريت و توان اجرايي نيز همانند نداشت. بلافاصله پس از انقلاب شکوهمند اسلامي، حزب جمهوري اسلامي را شکل داد و با مشارکت اکثريت ملت ايران در آن، راه نفوذ احزاب انحرافي به قلوب جوانان را مسدود نمود. در عين حال به اصرار و به امر امام(ره) رياست ديوان عالي کشور را نيز پذيرفت. از همه اينها مهمتر آنکه تدوين نخستين قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران را هر ايراني مديون اوست. چرا که رئيس مجلس خبرگان قانون اساسي در همان ساعات اوليه شروع اين مجلس دانست که اداره چنين مجلسي با آن همه شخصيت هاي رنگارنگ و باورهاي مختلف کار او نيست، بلکه کار نايب رئيس يعني آيت الله دکتر بهشتي است که با داشتن چند دکترا و دانستن چندين زبان و دارا بودن مقام اجتهاد، بر زبان و فرهنگ و اغراض برخي از اين مجلس نشينان هژموني و سلطه کامل دارد. به همين دليل قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران با گذشت تنها چند ماه از پيروزي انقلاب اسلامي، بسيار زود و سريع، و به دور از انتظار دوست و دشمن، با محتواي بسيار سنگين و با داشتن اصولي بسيار مترقي نظير اصل ولايت فقيه به تصويب رسيد و دوستان را اميدوار و دشمنان را مايوس و نا اميد ساخت. پس اين همه را مديون و مرهون آن بازوان توانا و مقتدر يعني شهيد بهشتي هستيم.
    البته دشمنان ملت، قدرت اجرايي و مديريت، و زيرکي و تيزبيني شهيد بهشتي را پيش از اين و حتي پيش از انقلاب دريافته بودند و به همين دليل ابتدا او را ترور شخصيتي و سپس در همان اول انقلاب او را ترور شخصي نمودند. کتابي که هريک از ياران امام و انقلاب را به روايت اسناد ساواک بازگو مي کند يکي از مجلات قطور خود را به شهيد بهشتي اختصاص داده است. در اين کتاب فاش مي شود که چرا بهشتي کمتر از بعضي ديگر از مبارزان دستگير و راهي ساواک مي گردد. يکي از دلايل آن اين بود که روساي ساواک به اين نتيجه رسيده بودند که اين مرد، شاخص و مهم است. پس او بايد آزاد باشد تا رابطينش مورد شناسايي قرار گرفته و دستگير شوند. هرچند شهيد مظلوم آيت الله دکتر بهشتي بازهم زيرک تر از اين تصور آنها و فوق آن بود که آنها مي پنداشتند. روحش شاد و يادش گرامي باد.
    پي نوشت ها:
    1 و 2 - صحيفه نور
    3- نحل / 120
    4 و 5 - سخنان آيت الله جوادي آملي حفظه الله در درس خارج فقه